| | ||||||||||||||||||
(VietNamNet) - Để quà Tết kịp đến tay tất cả các hộ gia đình nghèo trong cả nước trước Tết Nguyên Đán, Mặt trận tổ quốc và chính quyền, đoàn thể các cấp đang gấp rút triển khai kế hoạch tặng quà với phương châm: "Ai cũng có quà đón Tết". MTTQ VN: Ưu tiên các hộ nghèo diện chính sách, dân tộc, vùng có đạo
Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam và Ban Vận động "Ngày vì người nghèo" Trung ương đã lên kế hoạch đi thăm và tặng quà một số hộ gia đình nghèo tại các địa phương trong cả nước, với tổng kinh phí lên tới 127,8 triệu đồng. Theo đó, mỗi đại diện Ban Thường trực và Chủ tịch các Hội thành viên của Mặt trận sẽ đảm nhận việc tặng 5 suất quà cho các gia đình đặc biệt khó khăn, các gia đình chính sách tiêu biểu tại mỗi địa phương được phân công, mỗi suất quà trị giá 200.000đồng, kèm theo thiệp chúc Tết. Ngoài 575 suất quà như trên, đại diện Trưởng, Phó Ban vận động "Ngày vì người nghèo" Trung ương cũng sẽ đi thăm và tặng quà tại một số cơ sở trẻ em tàn tật, mồ côi; trại điều dưỡng thương binh nặng... ở ba miền, tổng cộng 4 suất quà với trị giá mỗi suất khoảng 3,2 triệu đồng. Việc trao quà sẽ diễn ra từ 24/1 - 03/2/2005, tức ngày 15 - 25 tháng Chạp năm Giáp Thân. Hội Chữ thập đỏ: Phân bổ quỹ trực tiếp cho 21 địa phương
Kế hoạch hỗ trợ của Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đối với các địa phương thực hiện "Tết vì người nghèo, vì nạn nhân chất độc da cam năm Ất Dậu 2005" xác định: việc lựa chọn các địa phương được nhận hỗ trợ của Trung ương Hội phải dựa trên các tiêu chí: Là tỉnh khó khăn thuộc vùng cao, miền núi, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số; có nhiều người nghèo và nạn nhân chất độc da cam; chưa có hoặc ít các chương trình, dự án đầu tư của Trung ương Hội. Trên cơ sở đó, Trung ương Hội đã quyết định trích quỹ và vận động các tổ chức ủng hộ với tổng số tiền gần 345 triệu đồng và quần áo để hỗ trợ các tỉnh vùng cao, miền núi khó khăn, các tỉnh có đồng bào dân tộc thiểu số có nhiều người nghèo và nạn nhân chất độc da cam. Trong số 21 tỉnh, thành được phân bổ, có 4 tỉnh Tây Nguyên là Gia Lai, Kon Tum, Đắk Nông và Đắk Lắk (tổng 80 triệu đồng); 11 tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ là Thái Nguyên, Lai Châu, Lào Cai, Bắc Cạn, Hà Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng, Hoà Bình, Sơn La, Yên Bái và Nghệ An (tổng 155 triệu đồng); và 6 tỉnh Đồng bằng SCL: Cà Mau, An Giang, Tiền Giang, Bạc Liêu, Trà Vinh và Đồng Tháp (tổng 70 triệu đồng). Số kinh phí hỗ trợ còn lại, Trung ương Hội sẽ tổ chức các Đoàn Lãnh đạo đến thăm và tặng quà cho các hộ đặc biệt khó khăn tại một số tỉnh nói trên, mỗi tỉnh 13 suất quà trị giá 300.000đồng/suất (gồm 100.000 tiền quà và 200.000 tiền mặt). Theo khẳng định của Bác sỹ Nguyễn Hữu Hồng, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hội Chữ thập đỏ, số tiền ủng hộ quà Tết cho các đối tượng nói trên năm sau đều cao hơn năm trước. "Điều đặc biệt mới là năm nay, Trung ương Hội Chữ thập đỏ phát động thêm phong trào Tết vì đồng bào Tây Nguyên, dự kiến phong trào sẽ kéo dài cho đến 2010. Trung ương Hội đã có thư kêu gọi các cấp Hội, các tỉnh, thành Hội quyên góp, tổ chức kết nghĩa 6 tỉnh thành có tiềm năng như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Đà Nẵng và Hải Phòng với 5 tỉnh Tây Nguyên và bước đầu đã đạt kết quả rất tốt đẹp" - ông Hồng cho biết.
|
Wednesday, October 24, 2007
Cả nước chuẩn bị "Tết cho người nghèo"
Dịch vụ bán hàng tết qua mạng phát triển
Giỏ quà Tết tiêu thụ mạnh
Anh Bạch Hồng Sơn - Giám đốc TCty Alphanam - cho biết: "Mặt hàng giỏ quà trong thời gian giáp Tết tăng đột biến, hầu như ngày nào cũng có hàng chục phiếu đặt hàng qua mạng yêu cầu chuyển giỏ quà Tết.
Để kích "cầu", chúng tôi còn có dịch vụ lần đầu tiên xuất hiện trên thị trường: Chuyển giỏ quà của khách hàng đặt qua mạng tới tay người nhận bằng xe BMW, Toyota Zace. Chỉ cần mua từ 5 giỏ quà của Cty, người mua sẽ được vận chuyển miễn phí bằng loại ôtô trên. Nếu khách hàng mang quà tới, nhờ Cty chuyển hộ bằng xe BMW thì với mỗi giỏ quà, người tiêu dùng sẽ phải trả 80.000đ".
Hiện nay, đa số người tiêu dùng vẫn chưa có thói quen mua hàng qua mạng Internet. Đối với họ, mua bán qua mạng rủi ro cao do tâm lý sợ mua phải hàng kém chất lượng, nguồn gốc không rõ ràng, xem hàng trên mạng và ở ngoài không trùng khớp...
Phương thức thanh toán khi mua hàng trên mạng cũng là "rào cản" đối với người tiêu dùng bởi phải thanh toán qua thẻ, chuyển khoản trong khi đó, tính bảo mật, chính xác không được đảm bảo. Trên thực tế, hầu hết các Cty bán hàng qua mạng đều đang giảm tối đa những thủ tục không cần thiết để việc mua bán trở nên đơn giản hơn.
Anh Đỗ Duy Đức - Trưởng phòng Kinh doanh Cty phát triển công nghệ thời đại mới: "Khi mua hàng qua mạng www.megabuy.com.vn, khách hàng có thể chọn lựa sản phẩm qua mạng, sau đó yêu cầu nhân viên giao hàng mang tới tận nhà, nếu như người tiêu dùng không muốn mua sản phẩm đó, có thể chọn lựa sản phẩm khác.
Hiện Cty chúng tôi vẫn áp dụng hình thức thanh toán sau giao sản phẩm mới nhận tiền của khách hàng. Trong thời gian tới, Cty sẽ đưa vào hoạt động mô hình cho người tiêu dùng được dùng sản phẩm miễn phí trong một tuần".
Cũng theo anh Duy: Mua hàng qua mạng không hề đắt hơn mua trực tiếp tại cửa hàng. Thậm chí, nhiều Cty còn bán rẻ hơn hoặc bằng so với giá thị trường bởi họ không mất tiền thuê cửa hàng, nhập hàng trực tiếp từ nhà sản xuất với giá ưu đãi...
Giỏ quà biếu Tết tràn ngập thị trường
 |
| Giỏ quà biếu Tết giá 80.000đ được bày bán tại Big C. |
“Chiêu” của các đại gia Không chỉ cố định ở công thức: Giỏ quà tết = một chai rượu ngoại + một bao thuốc lá + một hộp trà + gói bánh + kẹo như những năm trước, giỏ quà biếu tết Nguyên đán Đinh Hơi 2007 đa dạng và đổi mới hơn. Các đại gia như: Big C, Metro, FiviMart… đều tung ra thị trường những “chiêu” mới, mỗi một siêu thị đều có điểm nhấn riêng, mà mục đích chính là nhằm thu hút khách hàng. Bước chân lên khu vực tầng 2 của Siêu thị Big C, đập vào mắt người tiêu dùng ngay từ cổng vào là những giỏ quà sặc sỡ màu sắc và nhiều chủng loại được bày chồng chất lên nhau, nhưng cũng không làm mất cái đặc trưng của những món quà tặng với những cái tên gọi mĩ miều như: Giỏ quà Tân Xuân, giỏ quà Mai vàng sắc Xuân, giỏ quà Hạnh phúc, giỏ quà Phát lộc - Phát tài…Thu hút khách hàng hơn cả là những giỏ quà tặng bình dân có giá chỉ 80.000 đồng gồm: một chai nước ngọt, một gói bánh quy, một gói kẹo, một hộp ô mai và một hộp cà phê. Theo Ban giám đốc của Big C, dự kiến nhu cầu tết của người dân Thủ đô sẽ tăng cao thêm từ 20-30% nhu cầu ngày thường, Big C đã tăng cường kho lưu động, nhằm tránh tình trạng thiếu hàng khi nhu cầu tiêu dùng tăng đột biến. Bic C cũng cam kết sẽ không tự ý tăng giá các mặt hàng, trừ khi nhà sản xuất tăng giá. “Điểm nhấn của các mặt hàng phục vụ nhu cầu sắm tết của Bic C trong thời điểm hiện nay là các giỏ quà tặng. Không chỉ chú trọng tới các món quà đắt tiền, chúng tôi tung ra thị trường những giỏ quà 80.000 đồng/giỏ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu và túi tiền của khách hàng có thu nhập bình dân”- chị Nguyễn Thanh Huyền (Thư kí Ban giám đốc Big C) cho biết. Anh Hoàng, một khách hàng bày tỏ: “Tôi đang đi học, mọi thứ vẫn phụ thuộc vào sự chu cấp của gia đình, vậy nên những giỏ quà như thế này khá phù hợp với chúng tôi. Quà tết năm nào cũng phải tặng, tôi đã từng phải nhọc lòng suy nghĩ và đắn đo khi lựa chọn các món quà, nhưng với giỏ quà 80.000 đồng như thế này, tôi khá hài lòng”. Nếu Big hướng đến nhu cầu của các đối tượng có thu nhập thấp, thì Metro dường như lại tập trung vào các đối tượng có thu nhập cao và những đơn hàng lớn. Với hơn 40 loại giỏ quà tặng, các món quà tại Metro đã bứt phá ra khỏi những khuôn khổ của một giỏ quà tết thường có mà tập trung vào các món quà có tính năng sử dụng lâu dài như gấu bông, chén bát, xoong nồi, lò vi sóng, máy xay sinh tố… trị giá của mỗi giỏ quà dao động từ 98.000 đồng/giỏ - trên 1.300.000 đồng/giỏ. Một nhân viên phục vụ quầy hàng giỏ quà tặng cho hay: “Với những mẫu mã phong phú và giá cả cạnh tranh của Metro, chúng tôi tự tin các món quà tặng tết này sẽ được nhiều người tiêu dùng lựa chọn. Những khách hàng đến mua quà tặng trên 10 triệu đồng sẽ được nhân viên Metro giao hàng đến tận nhà”. Hàng “chợ” ế ẩm Chẳng biết ai đã nghĩ ra được cách kết hợp những món quà tặng đựng trong những cái giỏ kia, nhưng với sự tiện lợi và đẹp mắt, giỏ quà tặng đã không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người khi tết đến, xuân về. Giỏ quà biết Tết tràn ngập trong các siêu thị, các trung tâm mua sắm, tràn ra cả các con đường, ngõ phố chuyên buôn bán bánh mức kẹo như: Bà Triệu, Hai Bà Trưng, Hàng Buồm, Hàng Da… Tuy nhiên, trái ngược với cảnh sắm tết náo nhiệt tại các siêu thị, những gian hàng bánh kẹo ngoài thị trường lại vắng vẻ người mua. Đoạn phố Hai Bà Trưng, nơi ngã rẽ từ Phan Bội Châu xuống, chỉ trong vòng vài chục mét đã có tới 4-5 cửa hàng bày bán bánh kẹo, rượu bia, nhưng ít thấy bóng dáng của khách hàng, chủ cửa hàng ngồi túm tụm buôn chuyện cùng nhau. Vào chiều tối ngày 11/1, phóng viên Dân trí đã qua đây. Chưa kịp dựng chân chống xe, 3 đến 4 gã trông xe đã nhào tới, kẻ níu tay lái, kẻ đỡ túi, chủ cửa hàng thì niềm nở, tươi cuời nhằm níu lôi kéo khách hàng vào gian hàng của mình. Nhưng nụ cười trên môi bà chủ cửa hàng chưa kịp “nở” trọn vẹn đã vội tắt ngúm, thay vào đó là gương mặt lạnh lẽo khi biết chúng tôi đi khảo sát thị trường. Bà chủ cửa hàng H.A xua tay: “ Các em làm ơn đừng chụp ảnh, gian hàng của chị thưa thớt, chụp làm gì cho tốn pin, vào các siêu thị mà chụp cho đẹp. Từ sớm đến giờ chưa bán được giỏ nào đâu, lắm chuyện quá. Đi nhanh cho chị còn bán hàng, định đứng đây làm người mẫu à?...”. Dạo qua những gian hàng bánh kẹo trên phố Hàng Buồm, khung cảnh cũng gần tương tự. Các mặt hàng phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân trong dịp Tết đã được bày ra la liệt, nhưng các “thượng đế” gần như chưa thấy đâu. Chị Hương, một chủ cửa hàng buồn bã nói: “Mọi năm đến thời điểm này, cửa hàng chúng tôi đã khá đông khách, nhưng năm nay ế ẩm quá, những thông tin về hàng nhái, hàng giả đã khiến cho người tiêu dùng quay lưng lại với chúng tôi. Có vẻ như người dân chuộng hàng siêu thị hơn, mặc dù chất lượng và giá cả của chúng tôi cũng cạnh tranh đâu kém”… Nguyễn Hiền - Lan Hương
Tết Nguyên đán
|
Tết Nguyên đán (Tết Cả) là lễ hội lớn nhất trong các lễ hội truyền thống Việt Nam từ hàng ngàn đời nay, là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới; giữa một chu kỳ vận hành của đất trời, vạn vật cỏ cây. Tết Nguyên đán Việt Nam từ buổi "khai thiên lập địa" đã tiềm tàng những giá trị nhân văn thể hiện mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên, vũ trụ qua bốn mùa xuân-hạ-thu-đông và quan niêm "ơn trời mưa nắng phải thì" chân chất của người nông dân cày cấy ở Việt Nam... Tết còn là dịp để mọi người Việt Nam tưởng nhớ, tri tâm tổ tiên, nguồn cội; giao cảm nhân sinh trong quan hệ đạo lý (ăn quả nhờ kẻ trồng cây) và tình nghĩa xóm làng ...
Ông Táo hay thần bếp là người mục kích sự làm ăn của mọi nhà. Theo tập tục hàng năm ông Táo phải thu xếp lên trời vào ngày 23 tháng chạp để tâu bày mọi việc dưới trần thế với Ngọc Hoàng. Bởi thế nên, trong ngày này, mọi gia đình người Việt Nam đều làm mâm cơm đạm bạc tiễn đưa "ông Táo ". Ngày ông Táo về chầu trời được xem như ngày đầu tiên của Tết Nguyên đán. Sau khi tiễn đưa ông Táo người ta bắt đầu dọn dẹp nhà cửa, lau chùi đồ cúng ông bà tổ tiên, treo tranh, câu đối, và cắm hoa ở những nơi trang trọng để chuẩn bị đón tết.
Cùng với tranh (tranh dân gian, câu đối), hoa quả là yếu tố tinh thần cao quý thanh khiết của người Việt Nam trong những ngày đầu xuân. Miền Bắc có hoa Đào, miền Nam có hoa Mai, hoa Đào, hoa Mai tượng trưng cho phước lộc đầu xuân của mọi gia đình người Việt Nam. Ngoài cành Đào, cành Mai, mấy ngỳa tết người ta còn "chơi" thêm cây Quất chi chít trái vàng mọng, đặt ở phòng khách như biểu tượng cho sự sung mãn, may mắn, hạnh phúc...
Tết trên bàn thờ tổ tiên của mọi gia đình, ngoài các thứ bánh trái đều không thể thiếu mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả ở miền Bắc thường gồm có nải chuối xanh, quả bưởi, quả cam (hoặc quít), hồng, quất. Còn ở miền Nam, mâm ngũ quả là dừa xiêm, mãng cầu, đu đủ, xoài xanh, nhành sung hoặc một loại trái cây khác. Ngũ quả là lộc của trời, tượng trưng cho ý niệm khát khao của con người vì sự đầy đủ, sung túc. Ngày Tết, dân tộc ta có nhiều phong tục hay, đáng được gọi là thuần phong như khai bút, khai canh, hái lộc, chúc tết, du xuân, mừng thọ... Từ trẻ tới già ai ai cũng biết, sau đây là một vài phong tục đáng được duy trì phát triển.
Tống cự nghênh tân: Cuối năm quét dọn sạch sẽ nhà cửa, sân ngõ, vứt bỏ những thứ rác rưởi, cùng làng xóm dọn dẹp nhà thờ, lau giặt, cắt tóc, may sắm quần áo mới, trang trí bàn thờ, lau chùi bàn ghế ấm chén và mọi thứ thức ăn vật dụng. Con cháu trong nhà từ phút giao thừa trở đi được nhắc nhở không được nghịch nghợm, cãi cọ nhau, không nói tục chửi bậy... anh chị, cha mẹ cũng không quở mắng, tra phạt con em, đối với ai cũng tay bắt mặt mừng, vui vẻ niềm nở, chúc nhau những điều tốt lành.
Hái lộc, xông nhà, chúc tết, mừng tuổi: Ai cũng hy vọng một năm mới tài lộc dồi dào, làm ăn thịnh vượng, mạnh khoẻ, thành đạt hơn năm cũ. Nhiều nhà tự đi hái lộc ở chốn đình chùa, nơi tôn nghiêm về nhà, tự xông nhà hay dặn trước người "nhẹ vía" mà mình thích đến xông nhà. Nhiều người không tin tục xông nhà nhưng cũng dè dặt, chưa dám đến nhà ai sớm, sợ trong năm mới gia đình người ta xảy ra chuyện gì không hay lại đổ tại mình "nặng vía". Chính vì vậy, sáng mùng Một lại ít khách.
Sau giao thừa có tục mừng tuổi chúc Tết. Trước hết con cháu mừng tuổi ông bà cha mẹ. Ông bà cũng chuẩn bị ít tiền để mừng tuổi con cháu trong nhà và con cháu hàng xóm láng giềng, bạn bè thân thích. Lời chúc tết thường là sức khoẻ, phát tài phát lộc, những người năm cũ gặp rủi ro thì động viên nhau "tai qua nạn khỏi" hay "của đi thay người" nghĩa là trong cái hoạ cũng tìm thấy cái phúc, hướng về sự tốt lành. Nhưng nhìn chung trong những ngày đầu năm, người ta thường kiêng không nói tới điều rủi ro hoặc xấu xa.
Phong tục ta ngày Tết việc biếu quà Tết, tỏ ân nghĩa tình cảm, học trò tết thầy giáo, bệnh nhân tết thầy thuốc, con rể tết bố mẹ vợ... quà biếu, quà tết không đánh giá theo giá thị trường. Nhưng cũng đừng nên gò bó câu nệ sẽ hạn chế tình cảm: không có quà ngại không đến...
Ở nước ta, vào dịp đầu xuân thường tổ chức mừng thọ lục tuần, thất tuần, bát tuần, cửu tuần... tính theo tuổi mụ. Ngày Tết ngày Xuân cũng là dịp mọi người đang rảnh rỗi, con cháu tụ tập đông vui.
Cũng vào dịp đầu Xuân, người có chức tước khai ấn, học trò, sĩ phu khai bút, nhà nông khai canh, người buôn bán mở hàng lấy ngày. Sĩ, Nông, Công, Thương "Tứ dân bách nghệ" của dân tộc ta vốn cần cù, ai cũng muốn năm mới vận hội hành thông, làm ăn suôn sẻ. Sau ngày mùng Một, dù có mải vui tết cũng chọn ngày "Khai nghề", "Làm lấy ngày". Nếu như mùng Một tốt thì chiều mùng Một bắt đầu. Riêng khai bút thì giao thừa xong, chọn giờ Hoàng đạo không kể mùng Một là ngày tốt hay xấu. Người thợ thủ công nếu chưa ai thuê mướn đầu năm thì cũng tự làm cho gia đình một sản phẩm, một dụng cụ gì đó. Người buôn bán, vì ai cũng chọn ngày tốt nên phiên chợ đầu xuân vẫn đông, mặc dầu người bán chỉ bán lấy lệ, người đi chợ phần lớn là đi chơi xuân.
Cờ bạc: Ngày xưa các gia đình có nề nếp quanh năm cấm đoán con cháu không được cờ bạc rượu chè nhưng trong dịp tết, nhất là tối 28, 29; gia đình quây quần bên nồi bánh chưng thì người bố cho phép vui chơi. Tam cúc, cờ gánh, cờ nhảy, cờ tướng, kiệu, chắn, tổ tôm... ai thích trò nào chơi trò ấy. Đến lễ khai hạ, tiễn đưa gia tiên, coi như hết Tết thì xé bộ tam cúc, thu bàn cờ tướng, cất bộ tổ tôm hoặc đốt luôn hoá vàng.
Vì sao có tục kiêng hót rác đổ đi trong ba ngày Tết: Trong "Sưu thần ký" có chuyện người lái buôn tên là Âu Minh đi qua hồ Thanh Thảo được thuỷ thần cho một con hầu tên là Như Nguyên, đem về nhà được vài năm thì giàu to. Một hôm, nhân ngày mùng Một Tết, Âu Minh đánh nó, nó chui vào đống rác mà biến mất, từ đó nhà Âu Minh lại nghèo đi. Kể từ đó kiêng không hót rác ngày Tết.
Quà Tết
Những ngày giáp Tết Đinh Hợi 2007, ta chạy xe ngoài đường thấy đông đặc những người, những xe, với hoa quả, bánh trái… trong số đó, không ít là những thứ quà thiên hạ đang mang đi biếu xén, mừng Tết… “vào wờ-tô”. Tết “wờ-tô” hình như cũng có khác hơn những Tết trước đây. Khác và giống chỗ nào, ta thử quan sát xem…
Theo tục lệ người Việt Nam thì ngày Tết nguyên đán là ngày Tết to nhất trong một năm, dịp đó, mọi người đều cố làm những việc mà mình ước muốn có được trong năm mới, cho gia đình, bạn bè, người thân… Từ xa xưa, quà Tết đã mang nhiều ý nghĩa và mọi vật dụng vật chất cũng như tinh thần đều có thể dùng làm quà Tết. Có một chuyện chẳng rõ là sự thật hay truyền thuyết: Tết đại phá quân Thanh, Nguyễn Huệ vào Thăng Long trong áo bào sạm mùi thuốc súng đã gửi ngay một cành đào miền Bắc về làm quà cho công chúa Ngọc Hân đang ở phương Nam! Người được giao nhiệm vụ tặng quà phi ngựa trên đường thiên lý, bất kể ngày đêm, đổi ngựa từng trạm, đem cành đào chắc là tuyệt đẹp về Phú Xuân trong niềm vui mừng đón “báo tiệp thì” của cô công chúa đã nhiều năm xa kinh thành yêu dấu! So với phát chuyển nhanh EMS ngày nay chẳng biết cái nào nhanh hơn? Chuyện quà Tết này nói lên nhiều ý nghĩa, có thể viết thành truyện ngắn để đăng báo Tết với nhiếu chủ đề, trong đó, ta có thể lẩy ra chủ đề “văn hóa tặng quà”! Nét chính của văn hóa tặng quà là người tặng hiểu sâu sắc những ước muốn của người nhận để đáp ứng qua một cách thức vừa thân tình vừa quí trọng. Tết “wờ-tô” này, từ Hà Nội, cành đào “báo tiệp tin ra biển lớn” phải chăng đã về khắp miền đất nước, trong đó có mỗi gia đình ở thành phố Hồ Chí Minh? Và người nhận quà phải chăng đã hiểu hết ý nghĩa và giá trị của món quà đó?
Từ xưa, mỗi khi Tết đến, người Việt Nam thường tặng nhau quà. Hàng xóm láng giềng thân tình thì sau khi thức canh nồi bánh chưng, bánh tét, người ta chọn vài cái đẹp mang sang nhà biếu nhau. Hoặc biếu dưa hấu, bánh mứt tự nhà mình làm. Còn con gà, chai rượu ngoại đắt tiền, hay những thức có giá trị cao khác thì phải là những gia đình có quan hệ mật thiết như sui gia, hoặc thầy trò, hay cháu con biếu người trưởng thượng. Ở Nam bộ, người dân quê thực thà, chất phác có khi tặng nhau chai dầu ăn với ngụ ý chúc cho hàng xóm sang măm mới phát tài (dầu: giàu). Cũng như khi sắp mâm ngũ quả trên bàn thờ gia tiên, người ta chọn mãng cầu (cầu), quả dừa (vừa), đu đủ (đủ), xoài, với ước mong đơn giản thật dễ thương là cầu vừa đủ xài! Thời buổi thị trường nhiều thứ hàng lạ cũng trở thành quà Tết: bánh hộp thiếc với những hình vẽ cảnh vật nước ngoài sặc sỡ, to mà gọn, lại đẹp; lịch treo tường với phong cảnh hay hoa, hay thiếu nữ xinh đẹp, in giấy láng, màu sắc rực rỡ cũng được ưa chuộng một thời… Đối với trẻ con thì quà Tết lại càng không thể thiếu: nếu ngày xưa một chiếc áo mới là niềm mơ ước cuối năm thì giờ đây phải là áo quần mô-đen mới, những món quà mới như đồ chơi điện tử có thứ có già mấy triệu đồng… Tôi nhớ mãi tuổi ấu thơ của mình khi sáng mồng một mặc quần áo mới đứng khoanh tay trước mặt ông bà cha mẹ chúc Tết và được nhận những đồng tiền lì xì mang đi mua pháo chuột hay chơi bầu cua cá cọp… Pháo chuột nhỏ như que diêm nhưng đốt nổ cũng dòn dã lắm lại không sợ bị tét tay như khi đốt pháo điễn. Còn bầu cua cá cọp là trò chơi lắc xúc xắc với những hình vẽ các con vật tương ứng. Ăn thua chẳng có bao nhiêu mà vui thiệt là vui. Lì xì là một tục lệ hay. Sao lại gọi lì xì? Có người nói nhà văn Sơn Nam bảo đó là âm Quảng Đông của chữ Hán Việt “lợi thị” (cầu cho lợi lộc vào) nhưng nhà nghiên cứu Hán Nôm Cao Tự Thanh cười bảo: “Cái đó tôi nói với ông Sơn Nam”! Lì xì là thứ quà Tết mà trẻ con thời nào cũng mong ước… dù là trước hay sau “wờ-tô”. Vấn đề là liều lượng và ý nghĩa. Đốt pháo cũng vậy. Đó là một tục lệ thiệt hay. Ai mà không ghi đậm trong ký ức, trong tiềm thức nỗi vui sướng khó tả khi lần đầu trong đời nghe pháo Tết. Ký ức đẹp đẽ lạ lùng đó được lưu giữ suốt đời, nhất là cho những ai rời xa đất nước. Tiếc rằng người ta đã đẩy chuyện lì xì đi quá xa, mượn những tục lệ tốt đẹp để làm chuyện khoe của thậm chí là hối lộ, tham nhũng, còn đốt pháo quá mức gây ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe thậm chí là sinh mạng người khác, gây lãng phí tiền của vô lối đến nỗi đốt pháo đã bị cấm. Đó cũng là một kiểu “vô văn hóa” trong ứng dụng tục lệ Tết của người xưa.
Có “văn hóa tặng quà” thì cũng có “văn hóa nhận quà”. Người được quà Tết thường nhận quà với thái độ vui mừng, trân trọng món quà cũng tức là trân trọng tấm lòng, ước mong của người biếu. Người nhận quà Tết thường cảm ơn ngưởi cho quà bằng một thứ quà Tết khác. Có những món quà làm người nhận rất cảm động và mong muốn đáp lại cho xứng với tấm lòng người cho. Tôi biết một trường hợp thế này: Có một anh ở Sài Gòn ra Hà Nội để đi Trung Quốc. Anh gặp cô em vẫn quen thân qua công tác, hiểu và quí nhau. Cô em bảo cô cũng vừa đi Trung Quốc về, còn dư ít nhân dân tệ, biếu anh sang bên ấy mà dùng. Cô lật sổ tay lấy tiền đưa anh, anh nhìn thấy số tiền không nhỏ, rất cảm động nhưng cũng băn khoăn. Suy nghĩ mãi không biết làm sao, từ chối không tiện mà đổi tiền cho cô thì cũng dở, người ta hồn nhiên và thân quí thế mà… Anh cầm tiền theo và sang đến nơi, anh mua một món quà quí, tương xứng với tấm lòng của cô em, đem về tặng lại. Phải nói là cô em rất cảm động, vừa mừng vì món quà, vừa mừng vì tấm lòng quí mến nhau, nghĩ đến nhau…Thế nhưng trong cuộc sống, không phải lúc nào người ta cũng biết như vậy. Ngày xưa, có một số người giữ địa vị có thể ban phát ân sủng cho người khác thường chờ người mang quà “cống nạp”; hay kênh kiệu, dè bỉu những ai tặng quà không có giá trị cao như mình muốn. Có người khách sáo, bụng thích người đến cho quà nhưng miệng cứ nói lời đẩy đưa, từ chối (vì họ không bao giờ tặng quà đáp lại). Tôi có một người bạn Hà Nội kể rằng ngày bé, khoảng lên mười, cô ấy thường theo mẹ mang quà Tết đi biếu một người trưởng thượng và giàu có trong họ. Vì lễ nghĩa, gia đình cô nghèo nhưng vẫn phải biện đủ chai rượu, con gà sống thiến mang đi. Vị trưởng thượng nọ lần nào cũng “phê bình” mẹ cô “cứ hay bày vẽ” nhưng lần nào cũng mang gà rượu cất vào nhà. Cô tức lắm nên năm đó bàn trước với mẹ… Khi hai mẹ con mang lễ vật tới, vị trưởng thượng vẫn “phê bình”, cô liền nói: “Năm nào ông cũng không muốn nhận quà, bảo mẹ hay bày vẽ, vậy con vâng lời ông, mang gà về mẹ nhé?” Ông trưởng thượng nói mát : “Ừ, cháu mang quà về đi..” Chỉ chờ có vậy, cô bé xách luôn gà về và được anh chị em ở nhà hoan hô! Ngày nay, những người chờ Tết đến để được dịp lấy quà “cống nạp” không phải không còn và giá trị quà “cống nạp” ngày càng lớn, nhiều lúc khó tưởng tượng, vì những mưu cầu đen tối… Tuy nhiên, Tết “wờ-tô” này chắc chắn những người cho và nhận quà kiểu ấy phải giật mình. Vì bao nhiêu kẻ đã vào tù. Vì vận hội, cơ duyên mới đã đến… Nước ta không còn ở vị thế của người phải “cống nạp” như thời xưa. Nhắc lại hình ảnh người phi ngựa mang hoa đào từ Thăng Long vào Phú Xuân, để đối chọi với một hình ảnh “phi ngựa mang quà” khác: Vào thời nước ta lệ thuộc nhà Đường, quả vải Việt Nam là món quà quí, là thứ phải cống nạp để dâng tiến cho… Dương Quí Phi. Dương Quí Phi thèm ăn quả vải Việt Nam, ngồi trên lầu cao trông ngóng… Bao nhiêu người, bao nhiêu ngựa phải ruổi dong suốt chặng đường dài cả chục ngàn cây số, mang vải về cho người đẹp thỏa cơn thèm khát. Lý Bạch đã ghi việc ấy trong mấy câu thơ: “Nhất kỵ hồng trần phi tử tiếu / Vô nhân tri thị lệ chi lai…” (Một vó ngựa cuốn bụi hồng khiến nàng quí phi nở cười / Không ai biết đó là vì quả vải đã về đến nơi). Chuyện “tiến” vải đã gây cho dân ta biết bao đau khổ, và là nguyên cớ để Mai Thúc Loan phất cờ khởi nghĩa thành công. Nhưng tuy đánh thấng quân Thanh, Nguyễn Huệ vẫn cầu phong, vẫn cử người giả mình đi sứ. Để tránh “kiêu ngạo nước nhỏ”… Nay ta cũng phải ngày đêm toan tính, học cha ông mà tránh “kiêu ngạo” vào được “wờ-tô”…
Cho và nhận quà Tết, hoặc cho và nhận quà bất cứ dịp nào trong năm, là một hành vi văn hóa. Vậy nên cần có “văn hóa tặng quà” và “văn hóa nhận quà”. Người Việt Nam có tục cẩn thận trong mọi hành động, ứng xử vào ngày Tết vì nó mang lại điều tốt lành hoặc bị “rông” suốt cả năm. Tết “wờ-tô” này ta nói chuyện tặng quà, vì người xưa có câu: “Cách cho hơn của đem cho”. Câu này có ở phương Đông và ở phương Tây, tức là ở cả trong các nước “wờ-tô”.
Quà Tết: Biếu nhau chai rượu ngày Tết
Cứ gần đến Tết là tôi lại lo vì nhiều người tin tưởng nhờ đi chọn rượu biếu. Nhớ câu chuyện đùa từ lâu rằng có chai rượu ngoại được người ta biếu nhau thế nào mà đi được một vòng nó lại quay về tay chủ cũ. Câu chuyện đùa khiến ta phải suy nghĩ, đời cứ như thể mắc nợ nhau lòng vòng mãi... Cụ Mai An Tiêm bảo “của biếu là của lo, của cho là của nợ”, vì cụ không chịu nhờ vả mọi người nên bây giờ ta mới có dưa hấu để ăn. Nhưng giá như cụ Mai sáng tạo chế ra rượu dưa hấu để con cháu sau này đem đi biếu nhau chai rượu dưa hấu ngày Tết có khi còn ý nghĩa, sang trọng và an tâm hơn mấy chai rượu ngoại chẳng biết thật giả thế nào bán đầy trên thị trường.
Nỗi khổ của “kẻ dưới”
Làm cấp dưới khổ đủ đường, cả năm đã phải giữ gìn ý tứ rồi đến Tết lại phải “ý tứ” hơn. Người ít tiền lo mua chai rượu vừa phải để biếu sếp cho nó đúng cái “lễ điểm danh” cuối năm. Thường họ chọn những chai đẹp mã, chẳng cần biết uống nó thế nào. Cốt là sếp thấy đẹp, giữ lại bày trong tủ kính qua mấy ngày tết là thành công rồi. Các sếp lo nhớ tên những người đến biếu xén đã là khó rồi chứ làm sao sếp nhớ được là ai biếu gì. Thế nên chọn chai nào càng “độc” càng tốt, độc đây là “độc đáo” chứ không phải rượu độc theo nghĩa đen đâu.
Nhưng cũng có rượu “độc” theo nghĩa đen đấy, đó là rượu rởm. Năm nào quản lý thị trường cũng bắt được cả vài chục vạn chai rượu rởm vào dịp cuối năm và năm nào cũng có người ê mặt vì mua phải rượu rởm đem biếu. Cũng may, các công ty sản xuất rượu, bán rượu đã ngày càng quan tâm hơn đến việc kiểm tra thị trường nên rượu rởm đã ít đi. Tuy nhiên, cũng chưa thể nói hay, bởi các nhà “sản xuất và chế biến” của chúng ta tinh vi khủng khiếp. Gặp nút gỗ ép như R.M thì xiên một phát kim tiêm vài chục phân vào chai rượu, rút 1/3 rượu ra, bơm rượu rẻ tiền vào. Khi uống dễ ai biết? Còn chai rượu có nút kim loại như J.W thì đơn giản hơn nhiều, cả năm thu gom nút nhôm của bartender (10.000-30.000đ/chiếc), cậy nhẹ bằng dùi nhọn thì vẫn còn “nguyên si”, đến cuối năm mới đem ra đậy vào rượu đã qua “chế biến”. Có trời mới biết! May ra chỉ có người uống biết chứ người biếu thì có được...ngửi rượu bao giờ.
Còn người nhiều tiền hơn quan niệm “tiền nào của nấy” cứ chọn những chai rượu đắt tiền cho chắc. Những chai dáng càng lạ thì càng bán chạy. Nhưng họ đâu hiểu quy luật “cung- cầu”: Rượu càng bán chạy lại càng dễ bị làm dởm! Suy cho cùng, lôi theo một người chỉ biết phân biệt vài ba cái nút chai như tôi theo để chọn mua rượu biếu cũng chỉ để giải quyết vấn đề tâm lý mà thôi.
Cái khó của “Người trên”
“Người trên” vừa vừa thì cũng lo lắng không kém gì “kẻ dưới”. Thậm chí còn lo nhiều hơn. Lo vì không biết năm nay được biếu cái gì? Có nhiều không để còn lo biếu tiếp. Biếu tiếp rất khổ vì không “quản lý được chất lượng”, mình có phải người đi mua đâu mà đổi ngang hàng? Thế nên mới có chuyện mang ba chai đổi lấy một chai ngoài chợ, cốt để có được một chai vừa ý đem biếu.
“Người trên” cao hơn cũng vẫn có “người trên” nữa, thế nên họ lại là một cấp trung gian lo “vận chuyển” rượu đi nơi khác. May mắn thì chai rượu cũng có được người uống. Đấy có thể là con cháu hay có khi là bố vợ “người trên”. Những người này thường thưởng thức rượu theo kiểu tiện gì uống nấy. Cốt cho say mấy ngày Tết. Đơn giản vì họ có nhiều rượu để uống quá. Chưa kịp ngửi mùi chai này đã uống hết chai khác. Nhưng cũng là may cho những chai rượu long đong “ba chìm bảy nổi” cũng đến được... người tiêu dùng.
Ai lợi ai hại?
Không nói thì ai cũng biết, nhà sản xuất, nhà phân phối và các cửa hàng bán rượu là có lợi nhất. Các nhà làm rượu rởm, tất nhiên khi chưa bị phát hiện thì cũng lợi quá rồi. Đôi khi người đi mua cũng hưởng lợi, đấy là khi các phu nhân của “bề trên” bán tống bán tháo ra các cửa hàng, gọi là đổi lấy chút tiền “mua củi cho nồi bánh chưng” thì tự nhiên rượu bị phá giá, khách mua nào may mắn thì mua được chai rượu rẻ.
Tết là dịp để các container rượu “chảy tràn” ra phố xá. Tuy nhiên, nếu chúng ta cứ mang rượu biếu đi biếu lại như thế này thì thiệt thòi cho những người kinh doanh rượu quá, mà chưa kể đến vô tình những người đi biếu rượu lại bắt ép cấp trên, cùng con cháu, họ hàng của họ phải uống thứ rượu mà họ không thích.
Biếu rượu cũng như tất cả các nghi lễ khác là một cử chỉ của sự quan tâm, ghi nhớ ân tình trong các mối quan hệ. Nhưng trước khi tặng chúng ta hãy nên tìm hiểu xem người nhận có sở thích gì? Đừng “bắt” họ phải nhận những thứ thuộc về hình thức, cuối cùng tạo ra sự “bắt ép” dây chuyền đầy lãng phí và thiếu ý nghĩa.
Quà Tết: Thị trường rượu Tết: Rượu nhẹ lên ngôi
 |
| Cửa hàng rượu mạnh vắng khách |
Các cửa hàng bán rượu mạnh do nước ngoài sản xuất trên các phố Hai Bà Trưng, Hàng Buồm, Hàng Da đều kêu trời vì sức mua mặt hàng này giảm nhiều so với mọi năm.
Chị Trần Ánh Tuyết, người kinh doanh bánh kẹo và rượu ngoại ở khu vực chợ Hàng Da cho biết: “Lẽ ra mấy ngày vừa rồi phải bán được rất nhiều hàng mới phải nhưng thực tế lại không hơn ngày thường là mấy”.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, nhu cầu mua rượu mạnh do nước ngoài sản xuất của khách hàng vẫn rất lớn. Tuy nhiên gần đây người tiêu dùng cảm thấy không yên tâm khi mua rượu mạnh. Chị Thanh Bình ở Kim Liên (Q.Đống Đa) bộc bạch: “Đúng là đi Tết có chai rượu “Tây” thì rất sang nhưng năm nay mình không dám mua vì sợ rượu giả.
Ngay gần Tết tivi và báo chí có phản ánh lực lượng quản lý thị trường đã bắt được rất nhiều vụ vận chuyển rượu lậu, trong đó có rất nhiều chai bị làm giả”. Trên thực tế thông tin trên đã tác động đến rất lớn thị trường rượu ngày Tết, khiến sức mua giảm hẳn so với các năm trước. Để an tâm, người tiêu dùng đã tìm đến các sản phẩm rượu vang nhập khẩu từ Pháp.
Trái với tình trạng trầm lắng của thị trường rượu mạnh, thời điểm này mặt hàng rượu vang Pháp có sức mua tăng đột biến. Tại cửa hàng phân phối rượu vang Pháp trên đường Thái Hà, khách ra vào luôn chật kín.
Khoảng 18h-20h do quá đông khách nên cửa hàng đã phải mượn tạm khu vực vỉa hè làm bãi gửi xe. Vang đóng chai giá trên 100.000 đồng và vang trong bình bìa cát-tông là hai loại được người tiêu dùng lựa chọn nhiều nhất.
Loại rượu vang đựng trong hộp cát-tông nhiều khi không có hàng để bán. Theo nhận xét của người mua thì loại này giá cả cũng vừa phải (loại hai lít có giá 200.000 đồng), hộp lại rất lịch sự nên mua cho gia đình dùng cũng được mà mua đi biếu Tết cũng rất đẹp. Một số người cầu kỳ, muốn sang trọng hơn nên mua thêm chiếc thùng gỗ, trông gần như cái trống con, rất ngộ để cho bình rượu vào.
Theo thói quen từ nhiều năm, nhu cầu mua sắm trong một, hai ngày tới sẽ tiếp tục tăng.
Theo Xuân Toàn
Báo Thanh niên
